Hoàn thiện thể chế, giải phóng nguồn lực cho kinh tế tư nhân

Với sự chuyển mình mạnh mẽ từ các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, khu vực kinh tế tư nhân đang khẳng định vị thế là “động lực quan trọng nhất” thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Tại Đắk Lắk, việc hoàn thiện thể chế và cụ thể hóa các chính sách ưu đãi không chỉ giúp gia tăng số lượng doanh nghiệp thành lập mới, mà còn tạo nền tảng quan trọng để tỉnh hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Bệ phóng từ thể chế

Bước ngoặt lớn về mặt thể chế được ghi dấu bằng Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị. Nghị quyết khẳng định quan điểm chỉ đạo xuyên suốt: “Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế quốc gia”. Tinh thần này tiếp tục được cụ thể hóa sâu sắc tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với quyết tâm xây dựng, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững, lấy thể chế kinh tế làm trọng tâm.

Quốc hội và Chính phủ cũng đã ban hành hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật quan trọng như Luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư; Nghị quyết số 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân cùng các nghị định, nghị quyết điều hành sát thực tiễn của Chính phủ.

 
Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh ký kết biên bản ghi nhớ với các đối tác về phát triển nguồn nhân lực, kết nối thị trường và truyền thông. Ảnh: Khả Lê

Tỉnh Đắk Lắk đã chủ động ban hành nhiều chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn và tạo môi trường kinh doanh thuận lợi nhất cho doanh nghiệp. Đó là các nhóm văn bản liên quan lĩnh vực đất đai, tài nguyên và môi trường nhằm tạo hành lang pháp lý minh bạch trong tiếp cận đất đai, giảm thời gian giải quyết thủ tục và định hình chi phí đầu vào về mặt bằng cho doanh nghiệp (Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND, Quyết định số 034/2025/QĐ-UBND; Quyết định số 035/2025/QĐ-UBND, Quyết định số 65/2026/QĐ-UBND, Quyết định số 001/2025/QĐ-UBND, Quyết định số 97/2026/QĐ-UBND). Cùng với đó là những chính sách liên quan lĩnh vực đầu tư hạ tầng, bất động sản và phát triển nhà ở nhằm thúc đẩy thu hút vốn đầu tư tư nhân vào hạ tầng kỹ thuật, phát triển đô thị, nhà ở xã hội và bất động sản (Nghị quyết số 17/2026/NQ-HĐND, Quyết định số 29/2025/QĐ-UBND, Quyết định số 047/2025/QĐ-UBND, Quyết định số 91/2026/QĐ-UBND).

Đặc biệt, nhằm giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, tối ưu hóa thời gian và thông thoáng trong quản lý nguồn nhân lực, tỉnh đã ban hành các văn bản liên quan lĩnh vực cải cách hành chính, dịch vụ công và lao động như: Nghị quyết số 09/2025/NQ-HĐND, Quyết định số 016/2025/QĐ-UBND, Quyết định số 030/2025/QĐ-UBND.

Đồng thời, tỉnh còn ban hành nhiều văn bản thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân và hợp tác xã tham gia sâu vào chuỗi sản xuất - tiêu thụ nông sản chủ lực; các chính sách về phát triển hạ tầng thương mại địa phương, phân cấp quản lý ngành nghề kinh doanh có điều kiện; các quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường kinh doanh, nhằm tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, hỗ trợ nâng cao chất lượng sản phẩm và bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp...

Tác động tích cực từ hệ thống chính sách đồng bộ đã nhanh chóng mang lại kết quả ấn tượng. Tính đến ngày 31/5/2026, toàn tỉnh ghi nhận 1.700 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới. Chỉ 3 tháng sau, đến ngày 31/8/2026, con số này đã tăng lên 2.451 doanh nghiệp - minh chứng rõ nét cho niềm tin kinh doanh đang phục hồi và lan tỏa mạnh mẽ.

Nhận diện “điểm nghẽn” để có chiến lược bứt phá

Dù đạt được nhiều kết quả khởi sắc, song trên thực tế, phát triển khu vực kinh tế tư nhân của tỉnh Đắk Lắk vẫn chưa thực sự tương xứng với tiềm năng và kỳ vọng.

Có thể nhận diện nhiều hạn chế nội tại như: Quy mô nhỏ lẻ, thiếu các doanh nghiệp lớn đóng vai trò dẫn dắt chuỗi cung ứng; lực lượng hộ kinh doanh cá thể chiếm số lượng rất lớn nhưng hoạt động nhỏ lẻ, khó mở rộng thị trường; mối liên kết giữa các doanh nghiệp và doanh nhân còn rời rạc, tư duy quản trị chủ yếu dựa vào kinh nghiệm, tập trung vào lợi ích trước mắt ở các khâu đơn giản thay vì đầu tư dài hạn, mức độ am hiểu và tuân thủ pháp luật, cam kết quốc tế còn hạn chế. Đồng thời, sự tham gia của các doanh nghiệp nhỏ và vừa vào quá trình xây dựng thể chế, chính sách địa phương vẫn chưa đạt hiệu quả cao.

Trước thực tế đó, để kinh tế tư nhân thực sự trở thành “động lực quan trọng nhất” hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số, Đắk Lắk cần tập trung triển khai các nhóm giải pháp trọng tâm gồm: Cần cụ thể hóa Nghị quyết số 68-NQ/TW thành các chương trình, kế hoạch hành động rõ ràng. Gắn trách nhiệm thực thi với cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ và chế tài xử lý nghiêm nếu không đạt yêu cầu. Cùng với đó, cần tối ưu hóa môi trường đầu tư: rút gọn các thủ tục pháp lý, đơn giản hóa quy trình khởi sự kinh doanh trên nền tảng công nghệ số. Xây dựng cơ chế vượt trội khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Bình đẳng hóa tiếp cận nguồn lực (đất đai) bằng việc xóa bỏ triệt để các can thiệp hành chính gây bất bình đẳng; công khai, minh bạch quy hoạch đất đai; đẩy mạnh đấu giá quyền sử dụng đất cạnh tranh và gỡ bỏ hạn chế để doanh nghiệp chủ động trong việc thế chấp, chuyển nhượng đất hợp pháp.

Một giải pháp quan trọng là cần thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo như: hỗ trợ tài chính, ưu đãi tín dụng cho doanh nghiệp đầu tư R&D (nghiên cứu và phát triển) và ứng dụng công nghệ mới. Phát triển hạ tầng số, đào tạo nhân lực số và xây dựng hệ sinh thái kinh doanh trực tuyến hiệu quả. Đồng thời chú trọng lan tỏa tinh thần khởi nghiệp: đưa giáo dục khởi nghiệp vào trường học; mở rộng hệ thống vườn ươm doanh nghiệp, không gian làm việc chung; tôn vinh các mô hình kinh doanh thành công để truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ.

Thiết nghĩ, đổi mới thể chế không dừng lại ở những văn bản trên giấy, mà phải bằng sự quyết liệt trong khâu thực thi. Việc tháo gỡ rào cản, mở rộng quyền tự do kinh doanh một cách thực chất sẽ là chìa khóa khơi dậy mọi nguồn lực trong nhân dân, đưa kinh tế tư nhân cất cánh và trở thành động lực nòng cốt cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Nguồn: Báo Đắk Lắk điện tử